Situaties
Woning verkopen met vruchtgebruik: wie tekent en hoe verdeel je de prijs?
Rust er een vruchtgebruik op een woning, dan zijn er twee soorten rechthebbenden: de vruchtgebruiker, die de woning mag gebruiken of verhuren, en de blote eigenaars, die erover mogen beschikken. Dat komt vaak voor na een overlijden: de langstlevende partner erft het vruchtgebruik, de kinderen de blote eigendom. Verkopen kan, maar de volle eigendom verkoopt niemand alleen.
Vruchtgebruik en blote eigendom in het kort
Volgens het Burgerlijk Wetboek geeft vruchtgebruik het tijdelijke recht om een goed van de blote eigenaar te gebruiken en er het genot van te hebben, met de plicht het goed op het einde terug te geven. De vruchtgebruiker kan in de woning wonen, maar ze ook verhuren en de huur innen. Het vruchtgebruik kan niet voortbestaan na het overlijden van de persoon op wiens hoofd het gevestigd is.
De blote eigenaar heeft het recht om over het goed te beschikken: verkopen, schenken of met een hypotheek bezwaren, maar altijd met respect voor de rechten van de vruchtgebruiker. Een vruchtgebruiker is dus geen eigenaar, en een blote eigenaar heeft nog niet het gebruik.
Wie moet tekenen bij de verkoop?
Volgens de notarissen kunnen de blote eigenaar en de vruchtgebruiker geen van beiden zomaar overgaan tot de verkoop van geërfde goederen; ze zijn van elkaar afhankelijk. Wat elk wel alleen kan, is beperkt:
- De blote eigenaar mag zijn blote eigendom verkopen, maar het vruchtgebruik van de langstlevende blijft dan op de woning rusten.
- De vruchtgebruiker kan zijn recht van vruchtgebruik overdragen, maar dat recht eindigt nog altijd bij zijn eigen overlijden.
- Wil je de woning in volle eigendom verkopen, dan tekenen de vruchtgebruiker en alle blote eigenaars samen het compromis en de akte.
Hoe verdeel je de verkoopprijs?
Verkopen jullie samen de volle eigendom, dan wordt de prijs verdeeld tussen de vruchtgebruiker en de blote eigenaars. Jullie mogen die verdeling onderling afspreken. Het Burgerlijk Wetboek legt voor de omzetting van een vruchtgebruik wel een berekening vast die je als houvast kan gebruiken: de waarde hangt af van de verkoopwaarde, de leeftijd van de vruchtgebruiker en omzettingstabellen.